Psikoloji 2 dk okuma Berrak Uluç
Duyguları Bastırmanın Faydaları ve Zararları
Duyguları bastırmak kriz anında işe yarıyor ama alışkanlığa dönüşünce bedeni ve ilişkileri yoruyor. Faydaları, zararları ve öneriler.
Toplantıda yükselen öfkeyi yutmak, cenazede ağlamamak için kendini tutmak, kırıldığı halde "sorun yok" demek... Duyguları bastırmak gündelik hayatın çoğu anında yapılan bir tercih. Kısa vadede işleri yürüten bu beceri, alışkanlığa dönüştüğünde bedelini başka yerden çıkarıyor.
Duyguları Bastırmanın Faydaları
Bazı ortamlarda tepkiyi ertelemek işlevsel. Acil bir durumda paniği bastırıp gerekeni yapabilmek, ameliyathanede ya da kaza yerinde hayat kurtaran bir yetenek. İş yerinde öfkeyi anında dile getirmemek de çoğu zaman ilişkileri koruyor; söz geri alınamıyor, oysa ertelenen tepki sakinleşince daha ölçülü ifade edilebiliyor.
Kısa süreli bastırma, kişiye toparlanmak için zaman kazandırıyor. Bu araya sakinleştirici bir uğraş koymak da işe yarıyor; sakin bir uğraşla dikkati dağıtmanın yatıştırıcı etkisi, akvaryum bulundurmanın faydaları arasında sayılan gözlem molalarıyla aynı mantığa dayanıyor. Önemli olan, duyguyu ertelemekle yok saymak arasındaki farkı korumak.
Zararları ve Dikkat Edilecek Noktalar
Sürekli bastırma bedeni yoruyor. Duygusal yükü ifade etmeyenlerde baş ağrısı, mide şikayetleri, uyku bozukluğu ve kas gerginliği daha sık görülüyor; stres hormonlarının uzun süre yüksek kalması bunun bilinen nedeni. Bastırılan duygu ortadan kalkmıyor, yalnızca görünmez oluyor.
İkinci sonuç ilişkilerde birikme. Söylenmeyen kırgınlıklar zamanla toplanıp beklenmedik bir anda orantısız bir tepkiyle dışarı çıkıyor; karşı taraf da bu patlamayı anlamlandıramıyor. Duygularını fark etmemeye alışan kişide zamanla ne istediğini bilememe hali oluşuyor, karar vermek zorlaşıyor. Uzun vadede kaygı ve çökkünlük riskinin arttığı da biliniyor.
Nasıl Daha Sağlıklı Yönetilir?
Duyguyu bastırmak yerine adlandırmak en etkili adım: "sinirlendim" ya da "kırıldım" demek, hissin şiddetini gözle görülür biçimde düşürüyor. Tepkiyi ertelediğiniz durumlarda, uygun bir zamanda konuya geri dönmeyi planlayın. Yazmak, yürümek ve güvendiğiniz biriyle konuşmak birikmeyi engelliyor. Duygular günlük hayatı sürdürülemez hale getiriyorsa bir uzmandan destek almak gecikmemesi gereken bir adım.